Tuesday , 21 November 2017 / سه شنبه , ۳۰ آبان ۱۳۹۶
آخرین اخبار

تاریخچه فیلم زیبا مستند

IMG11135140 تاریخچه فیلم زیبا مستند

دانلود مستند فارسی

تاریخچه فیلم جذاب مستند
اساسا فیلم دیدنی های اولیه تاریخ سینما را بایستی فیلم جذاب های مستند نامید. برادران لومیر ( Lumiere ) در شروع کارشان سری فیلـم ساختند که همگی را از زندگی روزمره مردم تولید و ساخت کرده بودند برای مثال ورود قطار به ایستگاه ( ۱۸۹۵) یا خروج کارگـران از کارخانه ( ۱۸۹۵) . در این بین در آمریکا هم ، ادیسون و همکارانش فیلم جذاب هایی از اتفاقاتی که در محل کارشان می گذشت می گرفتند. همين طور در کشورهای دیگر نیز ، به محض آنکه مالک این صنعت می شدند کارشان را باتولید و ساخت این گونه فیلـم ها شروع می کردند.
برادران لومیر این فیلم زیبا ها را وقایع اتفاقیه ( Actualites ) می نامیدند.

اما تلویزیون مستند به معنا مفهوم امروزی آن با فیلم زیبا نانوک شمالی ( ۱۹۲۲- Nanook of the North ) تولید و ساخته رابرت فلاهرتی شروع شد. نانوک شمالی به نوعی مستند داستانی بود. رابرت فلاهرتی یک معدن شناس بود که در منطقه قطب شمال کانادا کار می کرد. زندگی سخت اسکیموهای ساکن در آن محل توجه او را جلب کرد. او در سال ۱۹۲۰ به آن محل رفت تا در میان خانواده اسکیمو زندگی نماید و از زندگی روزانه این مردم فیلم دیدنی بگیرد. او بعد از ۱۶ ماه با فیلم زیبا های گرفته شده به آمریکا بازگشت ، فیلم دیدنی ها را تدوین کرد و فیلم دیدنی ی مستند به نام نانوک شمالی به مدت ۷۵ دقیقه فراهم کرد. این فیلـم مورد تذکر منتقدان و هم مورد تذکر تماشاگـران قرار گرفت. یکی از دلایل خوب یت نانوک شمالی در آن بداعت غرابت آن بود زیرا این فیلم زیبا نخستین آشنایی مردم معمولی با اسکیموها زندگی آنها بود. از طرف دیگر روش فیلم جذاب برداری تدوین فیلم زیبا بوسیله فلاهرتی ، در این فیلم جذاب منحصر به فرد و جالب بود. نانوک شمالی به نوعی راه را جهت اکران فیلم زیبا های مستند دیگری که درباره زندگی مردم مختلف تولید و ساخته شده بودند باز کرد.

موفق یت فیلم دیدنی نانوک شمالی نرخ اندک تولید آن صنعت تلویزیون آمریکا را بر آن داشت که به فیلم دیدنی مستند بیشتر توجه نماید . در همین شرکت پارامونت ( Paramont Pictures ) سفارش تولید و ساخت فیلم جذاب دیگری از این نوع را به فلاهرتی داد دست او را در انتخاب محل موضوع کاملا باز گذاشت. حاصل این قرارداد فیلم جذاب موانا ( ۱۹۲۶) بود. موانا ، مستندی شاعرانه از زندگی مردم جزایر دریای جنوب در ساموا بود. تهیه و تولید این فیلـم ۲۰ ماه به طول انجامید. فلاهرتی در این فیلـم از نگاتیوهای پانکروماتیک مصرف کرد که تازه به بازار آمده بودند به همه طیف های رنگی قابل دید حساس بودند همين طور او از عدسی تله فتو جهت ایجاد عمق میدان ، بسیار زیاد مصرف کرد. این فیلم جذاب از طرف منتقدان تمجید شد ، اما از طرف تماشاگـران عادی چندان با استقبال رو به رو نشد.
بعد از این فیلـم ، فلاهرتی چند مستند دیگر ساخت ، اما سرانجام سیستم استودیویی هالیوود با دخالت هایش و تاکید بیش از میزان بر روی تهیه و تولید مستندهای تجاری او را ناامید کرد او به انگلستان مهاجرت کرد.

گرچه فیلم جذاب های فلاهرتی از پیش برنامـه ریزی شده حتی گاه تست شده بودند اما دستاوردهای درخشانی به حساب می آمدند که روش های مختلف زندگی را نشان می دادند و در آنها ، کار هنرمندانه و خلاقانه ای در زمینه انتخاب فضا کار با دوربین و ندوین به چشـم می خورد.

جنبش مهم دیگر در عرصه مستند سازی در دهه ۲۰ میلادی در شوروی جریان داشت سردمدار آن ژیگاورتوف ( Dziga Vertov ) بود. ژیگاورتوف در ۱۹۱۸ ، یعنی در اوج درگیری های داخلی شوروی بعد از فروپاشی حکومت تزاری به عنوان تدوینگر حلقه های خبری ، کار می کرد. ورتوف در شروع به همین راضی بود که فیلـم ها را صرفا به صورت فرد دی مفید سر هم نماید ، اما رفته رفته دست به تجربه هایی زد تا از طریق تدوین بر شدت بیان فیلم زیبا ها بیفزاید.

از آنجا که ورتوف از طرفداران نظام بود ، تجربه هایش از جانب کمیته TV ی حکومت نو پشتیبانی می شد ، به همین خاطر ورتوف گروه کوچکی از مستندسازان جوان طرفدار را جمع کرد نام گروه را کینو کی ( Kinoki ) به معنای سینما – چشـم ( Cinema – Eyes ) گذاشت. دیدگاه اصلی این گروه بر این عقیده استوار بود که ، وسائل سینما ( منظور دوربین ) ، برای مرمت واقعیت چنانکه بر ما ظاهر می شود ، توانایی مطلق دارد و دیگر اینکه ضرورت دارد تا این واقعیت به وسیله تدوین و بازآرایی ، به یک همه ت بیانی و مجاب کننده برسد. ورتوف این نظریه را کینو – گلاز ( Kino – Glaz ) به معنای دوربین – چشم ( Camera – Eyes) نامید و نقش مهمی در زیبا یی شناسی تدوین ادا کرد.

مدتی بعد از به قدرت رسیدن لنین به مفهوم در سال ۱۹۲۲ ورتوف سلسله حلقه های خبری – مستند که آگاهانه سر شده بودند عرضه کرد و این مجموعه را کینو – پراودا ( Kino – Pravda ) به معنای سینما – حقیقت نامید. بیست و سه فیلـم سینما – حقیقت ورتوف که بین سال های ۱۹۲۲ تا ۱۹۲۵ ساخـته شد ، جنبه های وسیع و گوناگون تکنیک های تجربی او را در بر داشتند. در بین آثار ورتوف کامل ترین و خیلی مهم ترین فیلم دیدنی او مرد دوربین به دست ( ۱۹۲۹- The Man With A Movie Camera) است. این فیلم جذاب تمام جنبه های تدوین کار با دوربین را که تا آن زمان در تلویزیون صامت شناخته شده بود به کار گرفته است تا زندگی در جریان طبیعی را در روز عادی در مسکو از طلوع خورشید تا غروب به تصویر بکشد.

بعد از فلاهرتی و ورتوف ، سرشناس ترین نام در تاریخ TV مستند جان گریرسون است. گریرسون در انگلستان کار می کرد. تلویزیون انگلستان از همان ابتدای ظهور سینما در این کشور، توجه خاصی به فیلم جالب های مستند داشت.
گریرسون زیاد بر روی فیلم جالب های مستند و مونتاژی شوروی ( به ویژه آثاز ورتوف ) کار کرد. او تعدادی از جوانان مشتاق را دور هم جمع کرد ، از عبارت رابرت فلاهرتی را که به انگلستان مهاجرت کرده بود دعوت به همکاری کرد. آنها نهضتی به راه انداختند که آن را مستند سازی مسئولانه ( Socially Commited ) می نامیدند. گریرسون گروهش طی ده سال در حدود سیصد فیلم جالب عرضه کردند. فیلم جالب های این گروه ، زندگی مردم انگلستان را به عکس می کشید موارد موارد اجتماعی را بیان می کرد. در این فیلم جذاب ها ، تکنیک های چشـم گیری به کار رفته است اما در این فیلـم ها بیش از موارد هنری و قشنگ یی شناختی جنبه روش ی و خبری آنها ارزش دارد. آنها همچنین در زمان جنگ مستندهای بهتر در خور تذکر ی ساختند. از عبارت فیلم جالب های مستند مهم قابل توجه این گروه می توان به رانده شدگان ( ۱۹۲۹- Driifters ) تهیه و تولید جان گریرسون ، سرچشم ه ( ۱۹۳۱- Upstream ) تهیه و تولید آرتور آلتن ( Arthur Elton ) ، بریتانیای صنعتی ( ۱۹۳۳- Industrial Britain ) تهیه و تولید فلاهرتی آواز سیلان ( ۱۹۳۴- Song Of Ceylon ) تولید و ساخته بازیل رایت ( Basil Wright ) پست شبانه ( ۱۹۳۶- Night Mail ) تولید و ساخته بازیل رایت هری وات ( Harry Watt ) اشاره کرد. ضروری به ذکر است این گروه پر شور در دهه چهل از هم پاشید.
انگلستان امروز هم یکی از کشورهای با اهمیت تولید کننده فیلم جذاب های مستند است.

چشم گیر ترین گسترش ای که از آن به بعد در سینمای مستند رخ داده ، بی تردید بیان شدن سینما – وریته ( Cinema – Verite ) در فرانسه TV بی واسطه ( Direct Cinema ) در آمریکا ، هر دو در دهه ۱۹۶۰ بوده است. هر دوی این جنبش ها تحت تاثیر فیلـم ها آثار مستند تلوزیونی قرار داشتند و در شکل گیری آنها ورود دوربین ها ضبط صوت های سبک عدسی زوم فیلـم های حساسی که در نور طبیعی هم قابل استفاده هستند ، نقش مهمی داشته است.

سینما – وریته عبارتی است فرانسوی معادل سینما – حقیقت و به رشته فیلم جذاب های مستندی اطلاق می شود که به دوربینی سبک قابل حمل و مضامینی انگیخته اتکا دارند که از پیش طرح ریزی نشده باشند. سینما – وریته عبارتی است که ژان نحوه ( Jean Rouch ) برای توصیف فیلم جذاب وقایع نگاری تابستان ( ۱۹۶۱) که با همکاری ادگار مورن ( Edgar Morin ) تولید و ساخته بود آن را از اولین فیلم زیبا های سینما – وریته می دانند به کار برده است. اصول تئوریک و علمی سینما وریته تا میزان بسياري به آثار ژیگاورتوف و تا میزان کمتری به فیلـم های رابرت فلاهرتی متکی است. تکنیک بارز در سینما – وریته انجام گفت و گوهای بی مقدمه آنی برای تحلیل مساله مورد نظر است. از دیگر فیلـم سازان فرانسوی بیان سازنده فیلم جذاب های سینما – وریته می توان به کریس مارکر ( Chris Marker ) ماریو روسپولی ( Mario Ruspoli ) اشاره کرد. مهم ترین تاثیر تولید شده این مکتب هم اندوه ترحم ( ۱۹۷۰- ) تولید و ساخته مارسل افولس ( Marsel Ophuls ) است.

TV بی واسطه نامی بود که آلبرت مایزلز ( Albert Maysles ) مستند ساز بیان آمریکایی آن را به این سری فیلم زیبا ها داد و علت این نامگذاری آن بود که ، برداشت بی واسطه آنی موثق آنها را انعکاس دهد. در این گونه فیلم زیبا ها نیز مانند سینما – وریته پروگرام ریزی قبلی و طرح ماجرایی از پیش طراحی شده وجود ندارد. با اهمیت ترین فیلم دیدنی ساز این جنبش فردریک وایزمن ( Frederick Wiseman ) است از آثار با اهمیت او می توان به دبیرستان ( ۱۹۶۸- High School ) اشاره کرد.

گر چه تولید فیلم جالب های مستند ، به خاطر عدم نمایش عمومی آنها ( زیرا تماشاگر عام ندارند از نظر تجاری چندان خوب نیستند ) با اشکال رو به رو است اما گاهي از آنها چنان تصویر تکان دهنده ای از جهان زندگی ارائه کرده اند که اکران عمومی انها زیاد خوب یت آمیز هم بوده است که در این بین می توان به فیلم دیدنی بخش هارلن آمریکا ( ۱۹۷۵- Harlan County, U.S.A ) تولید و ساخته باربارا کاپل ( Barbara Kopple ) ، که درمورد اعتصاب معدن چیان است ، اشاره کرد.

شاید دیگر جنبش خاصی را در زمینه مستندسازی شاهد نباشیم اما در نقاط مختلف جهان مستندهای بسیار زیاد ارزنده ای ساخـته می شوند که آینده فیلم جذاب مستند را کماکان تضمین می کنند به مخصوص در سال های اخیر با پیچیده تر شدن مناسبات سیاسی مستندهای سیاسی طرفداران بسياري یافته و در این بین کسی که بیش از تمام به شهرت رسیده مایکل مور ( Michael Moore ) است به ویژه با دو مستند سیاسی اش یعنی ، بولینگ جهت کلمباین ( ۲۰۰۲- Bowling for Columbine ) و فارنهایت ۱۱/۹ ( ۲۰۰۴- Fahrenheit 9/11 ) . در این بین می بایست از گادفری رجیو ( Godfrey Reggio ) هم نام برد رجیو سه گانه درخشانی دارد به نام های کویانس کاتزی ( ۱۹۸۳- Koyaanisqatsi ) پوآک کاتزی ( ۱۹۸۸- Powaqqatsi ) نوکای کاتزی ( ۲۰۰۲- Naqoyqatsi ) که علاوه بـر برخورداری از مولفه های فیلم جذاب مستند در واقع فیلم زیبا ی کاملا طراحی شده ، با موزیک خاص و زیبا ، فیلم دیدنی برداری تدوین درخشان و در نهایت برخوردار از مضامین فلسفی است.

انواع فیلم جالب مستند

۱ـ‌ مستندنمایشی/قوم‌محور اروپایی
آدم ‌شناسی از زمان پیدایش به مفهوم ۱۸۵۰ تا حدود ۱۰۰ سال به معرفت بوبین آمریکا، آفریقا و آسیا پرداخت. احتمال دارد بتوان گفت که آدم ‌شناسی حاصل شوک ناشی مشاهده و برخورد با مردمی بود که کاملا مفرق از زندگی و ساختارهای فرهنگی، سیاسی، اقتصادی… اروپاییان بودند. آدم ‌شناسی در حدود ۱۰۰ سال چه در دوره‌ای که آدم ‌شناسان بر روی اسناد گردآوری شده بوسیله جهان گردان، میسیونرها، بازرگانان.. کار می‌کردند چه در نسل دوم که آدم ‌شناسان به میدان رفتند همیشه بر روی متمایز بودن دیگری اصرار داشتند. روش‌های این دوره ناشی تقویت کننده رابطه سلطه بین پژوهشگر مساله بود.
TV مستند در حدود ۵۰ سال بعد از آدم ‌شناسی در ابتدا به تصویر کشیدن مردم خودی پرداخت اما خیلی زود در مواجه با TV داستانی که قهرمانانش از بین مردم آمریکایی اروپایی بودند شبیه آدم ‌شناسان به زندگی غریب مردم بومی پرداختند.
سبک TV مستند در این دوره شرح ی / نمایشی است. فیلـم ‌ساز بعد از ورود به میدان معرفت جامعه از افراد می‌خواهد تا عین عمل را در مقابل دوربین ثابت‌ مرمت کنند.
قدیم از روابط سلطه که افراد را وادار به پذیرش چتین روشی می‌کند، سنگینی دوربین‌های فیلم زیبا ‌برداری هم دلیل استفاده از اینروش است. وسایل فیلم زیبا ‌برداری در این دوره زیاد سنگین و حجیم هستند و امکان جابه‌جایی آن‌ها بسیار زیاد اندک است و‌ تعداد راش‌ها هم محدود است، در نتیجه فیلـم ‌ساز قرصت تجربه ندارد و افراد می بایست کاملا مطابق خواسته وی عمل کنند. مستند نمایشی را به همین دلیل می‌توان نوعی مرمت واقعیت دانست، زیرا فیلم زیبا ‌ساز بعد از معرفت جامعه تعیین کردن آنچه می‌خواهد به تصویر بکشد از افراد میخواهد تل عملی که روزانه ه انجام می‌دهند یک‌بار دیگر در مقابل دوربین انجام دهند. سلطه فیلـم ‌ساز بر مساله در نحوه روایت نیز معین است: در زمان صامت میان‌نویس‌ها از زبان یک دانای کل بیان‌ می‌شدند با ورود صدا به حوزه سینما نیز یک مرد سفیدپوست (ولوم خداوند) به شرح وقایع می‌پرداختو بومیان به شرح اعمال نمی‌پرداختند.
۲ـ‌ TV مشاهده‌گر/ پرداختن به خود
وقایع دهه ۷۰ میلادی برای هر دو حوزه آدم ‌شناسی تلویزیون مستند بسیار زیاد تاثیرگذار بود.
در حوزه آدم ‌شناسی بعد از جنگ جهان ی دوم استقلال مستعمرات آدم ‌شناسان مجبور به باز‌گشت به سرزمین تحقيق مردم شدند.
مستندسازان نیز با اختراع دوربین‌های سبک و قابل حمل توانستند دست به تجربه‌های ی بزنند. فیلم دیدنی سازان با این دوربین‌ها توانستند آزادانه‌تر لحظه‌ها را ثبت کنند.
تلویزیون مشاهده‌گر را سینمای تعلت ی، مستقیم یا حقیقت نیز می‌نامند، زیرا در اینروش به دلیل سبک ارزان شدن امکانات فیلـم برداری فیلم دیدنی ساز از امکان زیاد مدت در میدان برقراری رابطه‌ای مبتنی بر احترام و صمیمیت احترام با افراد برخوردار است. کوچک شدن دوربین به عنوان یک موقعیت کالبدی نامانوس نیز علت مهمی است که درجه حساسیت و تصنعی بودن رفتار کنشگـران را كم شدن می‌دهد. در نتیجه آن چه ثبت می‌شود حاصل تعلت فیلم دیدنی ساز و کنشپرهزینه است. فیلـم ساز هر آنچه را می‌بیند بدون تمایزگذاری ثبت می‌کند بعد در وهله تدوین بر اساس خط روایی صحنه‌های مورد نظر را گزینش می‌کند.
۳ـ‌ مستند اول شخص
ورود دوربین‌های کوچک خانگی انقلابی در تلویزیون مستند به وجود آورد زیرا با حذف فیلم دیدنی ‌ساز، خود و دیگری یکی شدند و در این زمان دشواری پرداختن به خود به خوب ی معین شد. در این نحوه فرد هر آنچه را بخواهد و از هربخش از واقعیت که بر زندگی وی تاثیرگذار بوده‌است جهت روایت گزینش می‌کند. فیلـم تهیه و تولید شده با سبک مستند اول شخص البته اگر چه کیفیت پایینی دارد ولی به دلیل ویژگی – نشان دهنده آن خیلی جذاب ارزشمند است.
نبایستی چنین تصور کرد که چنین فیلم زیبا ‌هایی کاملا شخصی فاقد ارزش نقد اجتماعی هستند بلکه مستند اول فرد به بیان دوره‌های خیلی مهم زندگی افراد که متتاثیر از شرایط جامعه هستند ، مهمترین وقایع اجتماعی ـ سیاسی را روایت می‌کند.
۴ـ‌ مستند شاعرانه
این سبک از مستند سازی نیازمند تجهیزات فیلـم ‌برداری بسیار زیاد پیشرفته است. زیرا الویت اول در سبک شاعرانه تاثیرگذاری از طریق برانگیختن حس زیبا یی شناختی است.
۵ـ‌ مستند انعکاسی(چند رگه‌ای)
این سبک ترکیبی از تمام شیوه‌های تولید و ساخت مستند است به این ترتیب نه فقط با جذاب‌ترین روش بلکه با تاثیرگذارترین نوع فیلم زیبا مستند مواجه هستیم زیرا در هر بخش از مستند بر اساس نیاز از تاثیرگذارترین شیوه مصرف می‌شود به این ترتیب مهمترین بیشترین مطالب ممکن روایت می‌شود. مستندهای مایکل‌ مور مانند بولینگ برای کلمباین یکی از فیلم جالب ‌های مستند چندرگه‌ای است.
ـ‌ فیلم جالب اتنوگرافیک
تهیه و تولید فیلم جالب اتنوگرافیک فرایندی مشابه پژوهش آدم ‌شناختی را حاوی می‌شود. نکته قابل توجه در این سبک موقعیت فیلم جذاب ساز/ پژوهشگر است .در طول تاریخ تهیه و تولید قیلم‌های اتنوگرافیک فقط شخصی مانند ژانراهنمای توانسته است این دو موقعیت را به یکسان و به بهتریـن شکل انجام دهد و در میانبقیه فعالان این حوزه با غلبه یکی از این دو جنبه روبه‌رو هستیم. به همین دلیل بهتر است جهت تولید و ساخت فیلم جذاب اتنوگرافیک مستندساز آدم ‌شناس در کنار یکدیگر باشند.
سازنده فیلم دیدنی اتنوگرافیک با حضـور زیاد مدت معرفت عمیق و تمام جانبه جامعه دقیقا می‌داند که می‌خواهد چه چیزی را روایت نماید .
فرق فیلـم اتنوگرافیک با مستند شرح ی در این است که فیلم زیبا ‌ساز از افراد نمی‌خواهد تا واقعیت را برای او بازی کنند بلکه به دلیل معرفت متقابل بین او گروه و تا میزانی عادی شدن حضـور وی این امکان جهت وی به وجود می‌آید که از جریان واقعی فیلم جذاب میگیرد برخلاف مستند مشاهده‌گر همه صحنه‌ها آگاهانه ثبت می‌شود

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

سوپروب close
خرید بک لینک